Atlantik okeanının şimalında, Qrenlandiya və İslandiyanın cənubunda yerləşən geniş su sahəsində olduqca qeyri-adi hadisə qeydə alınıb.

Bu barədə CNN məlumat yayıb.

Bildirilib ki, okeanın qalan hissəsi istiləşdiyi halda, həmin bölgə getdikcə soyuyur. Yeni araşdırma bu sirrin açarını təqdim edir və bunun, dünyanın ən narahatedici iqlim fəlakəti nöqtələrindən birinə doğru getdiyini göstərən təhlükəli bir siqnal olduğunu bildirir.

"Soyuq ləkə" və ya "istiləşmə boşluğu" adlandırılan bu okean sahəsi 1900-cü ildən bəri təxminən 1°C-yə qədər soyuyub.

Alimlər uzun müddətdir ki, bu anomaliyanın külək və buludların dəyişməsi nəticəsində okean səthindən istilik itkisi ilə əlaqədar olub-olmadığını, yoxsa istiliyi daşıyan okean cərəyanları sisteminin zəifləməsinin bir əlaməti olduğunu müzakirə edirdilər. Yeni tədqiqat ikincinin doğru olduğu qənaətinə gəlir və əldə edilən nəticələr narahatedici gələcəyə işarə edir. Atlantika meridional çevrilmə cərəyanı (AMOC) nəhəng bir okean konveyeri kimi fəaliyyət göstərir, isti suyu tropiklərdən Şimal yarımkürəsinə çəkir, su orada soyuyaraq dibə çökür və yenidən cənuba doğru axır.

Bir sıra tədqiqatlar göstərir ki, insan fəaliyyəti nəticəsində yaranan qlobal istiləşmə buzlaqları əridərək okeana böyük miqdarda şirin su axınına səbəb olduqca bu sistem zəifləyir və AMOC-un həssas istilik və duzluluq balansı pozulur. Bəzi alimlər AMOC-un hətta bu əsrdə kritik bir həddə yaxınlaşdığı və bunun gələcəkdə qaçılmaz çöküşə səbəb olacağı barədə xəbərdarlıq edirlər.

AMOC-un dayanması ABŞ-nin Şərq sahillərində dəniz səviyyəsinin sürətlə qalxmasına, Avropanın şiddətli donmaya məruz qalmasına və Afrikada mussonların yerini dəyişərək uzunmüddətli quraqlıqlara səbəb olan qlobal bir fəlakətə yol aça bilər.

Tədqiqatçı alimlər Atlantikanın bu hissəsində nələrin baş verdiyini daha dərindən anlamaq üçün peyklərdən və cihazlardan əldə edilən real okean istilik məlumatlarını iqlim modelləri ilə birləşdiriblər. Onlar aşkar ediblər ki, "soyuq ləkə"dəki soyuma yalnız okean səthində deyil, külək və bulud kimi atmosfer şərtlərinin təsirinin çox zəif olduğu okeanın dərinliklərində də baş verir.